Volgens het Voedingscentrum is er een ‘schijf van vijf’. Wist u dat volgens de Traditionele Chinese Geneeskunde (afgekort: TCG) eveneens sprake is van vijf categorieën qua voeding? Wat dit allemaal precies inhoudt, leest u in dit artikel meer over.

De Vijf elemententheorie (Xu Wing) is een eeuwenoude leer van de Traditionele Chinese Geneeskunde (hierna: TCG).
Zelfs voor de geboorte van Christus was er al sprake van de vijf elemententheorie!
Men bestudeerde de natuur en ontdekte dat deze constant in beweging/verandering was. De processen bleken zich keer op keer te herhalen in opeenvolgende fases. Dit systeem werd al op veel fronten toegepast: Feng Shui, astrologie, TCG, muziek en vechtsporten zijn hier voorbeelden van.

Het is handig om a.d.h.v. het schema te diagnosticeren en de correcte behandelmethode te kiezen. Maar het zijn de ‘smaak’, ‘seizoen’ en ‘omgeving’ die de hechtste correlaties hebben met voeding.
Voordat we er dieper op ingaan hoe voedsel zich voortdoet in deze theorie, is het eerst belangrijk om te weten hoe de vijf elementen met elkaar in verhouding staan.

Er zijn twee relaties/categorieën te onderscheiden die belangrijk zijn om te weten om de vijf elementen-theorie te begrijpen.
1: de Moeder-Zoon relatie (ook wel: als de Sheng, Generatie of Creatie-cyclus).
2: de Grootouder-Kleinzoon relatie (ook wel: de Ke of Controlerende-cyclus).

De onderstaande illustraties geven deze twee relaties weer:

De Genererende Cyclus (Sheng) laat zien dat Vuur helpt om Aarde te ondersteunen.
De Controlerende (Ke) Cyclus laat zien dat Vuur helpt om de groei van Metaal te controleren.

Laten we als voorbeeld een astma-patiënt nemen. Astma is een Metaal (Long) kwaal met soms een onderliggende psychologisch aspect van verdriet of droevigheid.
Vanuit het perspectief van het TCG gezien, kan astma zich als een slijm-/vochtige aandoening voortdoen. Als we de vijf elemententheorie volgen, zien we dat Aarde (Milt), zwak kan zijn door slechte digestie etc. Hierdoor zal het Metaal (Long) niet ondersteunen, waardoor er astmatische klachten ontstaan.

Het bovenstaande is een voorbeeld over hoe de theorie wordt toegepast in de praktijk. Nu zullen we uitleggen hoe voedsel toegepast wordt in de vijf elemententheorie. De onderstaande tabel laat zien welke veel voorkomend voedsel gegeten zou moeten worden, in hun respectievelijke element:

Als we het bovenstaande tabel gebruiken, samen met het eerder gebruikte voorbeeld (astma), dan zou de vijf elemententheorie suggereren dat we voedsel willen eten wat Metaal (Long) versterkt, evenals Aarde (Milt) en Vuur (Hart).
We zouden dus het merendeel van het eten uit de categorie Metaal halen, met her en der van Aarde en Vuur.

De juiste voeding om astma te verhelpen zou dus kunnen zijn:
* Bruine rijst – versterkt het Qi (lichaamsenergie) en versterkt de milt;
* Marineboon – zoete smaak, bevordert werking van de longen en milt (beide aspecten van het metaalelement);
* Amandel – verhelpt stagnerende Qi van de longen, transformeert slijm;
* Mosterd – beïnvloedt longen, maakt ophopingen in de borst vrij, bevordert energie-circulatie;
* Uien – Lost slijm/ontstekingen van het bovenste ademhalingsstelsel op;
* Radijs – transformeert slijm;
* Peer – beïnvloedt de longen, elimineert slijm;
* Vermijdt: zuivel (kan slijm aanmaken), vlees (kan het milt verzwakken) en zoetstoffen (kan eveneens de milt verzwakken en draagt bij aan slijmproductie.

Het is dus belangrijk om voedsel te eten die de basissmaak volgen in verhouding tot het element waarbij het hoort.
Bepaalde voedsel ‘versterkt’ een element, en tegelijkertijd ‘verzwakt’ het een ander element.
Ingeval van astma, zou je dus voedsel willen eten die onder de categorieën scherp, bitter en zoet vallen.
Vermijdt voedsel die deze drie elementen verergeren, te noemen: suiker, vlees en eieren.

De bovengenoemde informatie bedoeld is om slechts de basis-theorie uit te leggen. De vijf-elementen theorie is gecompliceerder dan dat het lijkt. Voedsel staat namelijk open voor interpretatie. Andere factoren die van invloed zijn en uw voedselkeuzes bepalen zijn:

(I) Therapeutische effecten
* Bitter eten (Vuur): koelen over het algemeen af (Yin) en stimuleren de samentrekking en het dalen van energie.
* Zoet eten (Aarde): versterken in het algemeen (Yang) en stimuleren energie om opwaarts/uitwaarts uit te breiden
* Scherp voedsel (Metaal): verwarmt in het algemeen (Yang) en stimuleert energie om uit te bereiden / naar buiten te gaan
* Zout eten (Water): koelen over het algemeen af (Yin) en stimuleert energie om in/omlaag te bewegen
* Zuur eten (Hout): koelen over het algemeen af (Yin) en stimuleert energie om zich te bundelen

(II) Temperatuur
Binnen elke categorie van eten hebben verschillende voedingsmiddelen andere ‘temperatuurskwaliteiten’. Over het algemeen zijn deze goed voor het element, maar mogen echter niet gebruikt worden tijdens bepaalde seizoenen/omstandigheden.
Als u bijvoorbeeld een ‘koude kwaal’ heeft (Metaal, Long), dan zou uw inname van sommige voedingsmiddelen moeten verminderen die het metaalelement ‘afkoelen’, zoals sommige fruit/vruchten.

(III) Seizoen
Het huidige seizoen speelt een rol in welk voedsel je zou moeten kiezen om te eten. In de zomer (Vuur, heet) zouden we meer voedsel moeten eten die afkoelen. In de winter (Water, kou) zouden we dus verwarmende voedsel moeten eten die goed verzadigen.

Deze bovengenoemde factoren, samen met de categorisatie van voedsel, werken door in een diagnose van een persoon. Ieder persoon kan dus net iets andere behoefte hebben aan bepaalde voedingsmiddelen die hun gezondheid zal versterken.

Nadat de voedselkeuze is bepaald, resteert de persoonlijke voorkeuren van het individu. Iemand zou de voorkeur willen hebben om alleen biologisch geteelde voedingsmiddelen te eten. Of dat dierlijk vlees inbegrepen moeten worden in het dieet of niet.

Heeft u vragen over uw dieet? Dragon Tuina Hoofddorp geeft u met betrekking tot een optimale voeding een persoonlijk advies op maat!
Neem hier contact met ons op, of reserveer een afspraak.